ป๋องแป๋งรับย้อมผ้าที่คนรุ่นใหม่ไม่รู้จักแต่คนรุ่นเก่าพึ่งพาอาศัยมายาวนานโดยเฉพาะเกษตรกรชาวไร่ชาวนาได้พึ่งพาทำผ้าเก่าให้สีใหม่สดใสใช้ได้อีกนานแสนนาน
เสียงเขย่าป๋องแป๋งสัญลักษณ์ของคนรับย้อมผ้าที่หายไปหลายสิบปี วันนี้อาจมีบางคนได้ยินเพราะเสียงดังกล่าวได้กลับมาอีกครั้งเหมือนย้อนเวลาให้หลายคนได้นึกถึง จากเจ๊กย้อมผ้าช่วงที่เราเป็นเด็กเคยเห็นหาบปี๊บน้ำอยู่บนเตาไปที่ควันลอยกรุ่น อีกข้างจะเป็นอุปกรณ์ในการย้อมผ้าดูพะลุงพะรังเดินไปตามหมู่บ้านมือซ้ายเขย่าป๋องแป๋งไปตามจังหว่ะก้าวขา เมื่อมีคนสนใจเรียกใช้บริการก็จะหยุด
ปัจจุบันเราอาจไม่เห็นภาพดังกล่าว เด็กรุ่นใหม่ไม่รู้จัก แต่น่าดีใจที่อาชีพที่มีมากว่าร้อยปีมีคนนำมาทำชีพเลี้ยงครอบครัว อย่าง พี่ชัย จิตรน้อม หนุ่มใหญ่จากเมืองสุรินทร์ ออกจากบ้านเดินทางมาด้วยรถจักรยานยนต์พ่วงข้างบรรทุกอุปกรณ์ในการย้อมผ้ามุ่งหน้าภาคกลางและภาคตะวันออกกับเพื่อนร่วมหมู่บ้านอีกหลายคน ขับรถจักรยานยนต์เขย่าป๋องแป๋งไปตามหมู่บ้านรับย้อมผ้าในราคาเริ่มต้นตัวะ 60 บาท ไปจนถึง 150 บาทสำหรับกางเกงยีน
โดยขั้นตอนการย้อมยังเหมือนเมื่อร้อยปี พี่ชัยนำผ้าที่จะย้อมลงแช่น้ำให้ชุ่ม แล้วนำผงย้อมใส่ในปี๊บตามด้วยสารกันสีตกลงหรือกำมะถัน ซึ่งมีอยู่สองสี แดงกับเหลืองซึ่งพี่ชัยบอกว่าคุณภาพไม่ต่างกันลงไปแล้วนำผ้าที่จะย้อมใส่เร่งไฟให้น้ำเดือด รอประมาณ 20 นาที ก็จะได้ผ้าที่มีสีสวยสดเหมือนใหม่ แต่มีข้อแม้ว่า ขณะย้อมน้ำต้องเดือดจัดไม่งั้นสีจะไม่ติด หลังย้อมแล้วนำผ้าไปแช่น้ำขยำทิ้งสองสามน้ำเอาไปตากก็จะได้เสื้อหรือกางเกงตัวใหม่ใช้ได้อีกนานนับปี ส่วนสีและหำมะถันสั่งซื้อแถวสุสวัสดิ์ กรุงเทพ
พี่ชัยเล่าว่าในช่วงนี้เป็นช่วงฤดูแล้งไร่นาก็ยังไม้ได้ทำขืนอยู่บ้านเฉยๆก็คงอดตาย งานรับจ้างทั่วไปก็ไม่มีคนจ้างยิ่ง
อายุมากก็ยิ่งลำบาก มองหาอาชีพอะไรที่ลงทุนน้อยและมีคนทำไม่มากจึงตัดสินใจยึดอาชีพรับย้อมผ้าที่เคยเห็นมาแต่เด็ก เดินสายไปทั่วครั้งละ หนึ่งถึงสองเดือน ก็ยังพอได้เงินไปเลี้ยงครอบครัวอย่างไม่เดือดร้อน หากใครสนใจอยากช่วยพี่ชัย ให้มีรายได้และอนุรักษ์อาชีพย้อมผ้าสามารถโทรติดต่อได้เผื่อพี่แกจะผ่านมาที่ 065 – 423 8043
ธนปกรณ์ วิศวามิตร / ปราจีนบุรี
081-2863615