นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และ พณฯ ภัทรัตน์ หงษ์ทอง เอกอัครราชทูต ณ กรุงเวียนนา สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงเวียนนา คณะผู้แทนถาวรไทยประจำสหประชาชาติและองค์การระหว่างประเทศ ณ กรุงเวียนนา กระทรวงการต่างประเทศ เข้าหารือทวิภาคีกับ Dr. Robert Floyd เลขาธิการบริหารองค์การสนธิสัญญาว่าด้วยการห้ามทดลองนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์ (Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty Organization, CTBTO) เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2569 ระหว่างการประชุมคณะกรรมาธิการเตรียมการสำหรับองค์การ CTBTO สมัยที่ 66 (66th Session of the CTBTO Preparatory Commission) ณ กรุงเวียนนา สาธารณรัฐออสเตรีย การหารือครั้งนี้มุ่งกำหนดแนวทางยกระดับบทบาทของประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางการฝึกอบรมของ CTBTO ในภูมิภาคอาเซียน ควบคู่กับการส่งเสริมสถาปัตยกรรมระหว่างประเทศด้านการลดอาวุธและการไม่แพร่ขยายอาวุธนิวเคลียร์ เพื่อร่วมขับเคลื่อนเป้าหมายของประชาคมโลกสู่โลกที่ปราศจากอาวุธนิวเคลียร์ พัฒนาศูนย์ฝึกอบรมนานาชาติและผลักดันการใช้ประโยชน์จากข้อมูลของ CTBTO ในด้านการเตือนภัยพิบัติ แผ่นดินไหว สึนามิ สาธารณภัย และภัยนิวเคลียร์ รวมถึงการศึกษาสิ่งแวดล้อม การเฝ้าระวังการฟุ้งกระจายของสารกัมมันตรังสีในสิ่งแวดล้อม ตามนโยบายของ ศ. ดร. ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
ในโอกาสครบรอบ 30 ปี ของสนธิสัญญาว่าด้วยการห้ามทดลองนิวเคลียร์โดยสมบูรณ์ (Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty, CTBT) นายแพทย์รุ่งเรืองได้แสดงความยินดีกับ CTBTO พร้อมย้ำว่าสนธิสัญญาฉบับดังกล่าวมีบทบาทสำคัญในการสร้างบรรทัดฐานสากลในการต่อต้านการทดลองอาวุธนิวเคลียร์ และมีส่วนสำคัญในการเสริมสร้างสันติภาพและความมั่นคงระหว่างประเทศ
นายแพทย์รุ่งเรืองได้เน้นย้ำถึงศักยภาพและความพร้อมของประเทศไทยในการเป็นศูนย์ฝึกอบรมของ CTBTO ในภูมิภาคอาเซียน และในภูมิภาคเอเซียแปซิฟิก โดยไทยมีความเชี่ยวชาญในการดำเนินงานสถานีเฝ้าตรวจนิวไคลด์กัมมันตรังสี RN65 สถานีตรวจวัดความสั่นสะเทือนของพิภพ PS41 ตลอดจนการบริหารจัดการข้อมูลของศูนย์ข้อมูลแห่งชาติ (National Data Centre, NDC) และการตรวจ ณ ที่เกิดเหตุ (On-Site Inspection, OSI) ซึ่งได้รับความเชื่อมั่นจาก Dr. Robert Floyd ที่พร้อมสนับสนุนให้มีการจัดกิจกรรมภายใต้กรอบ CTBT ในประเทศไทยเพิ่มขึ้น ทั้งในระดับภูมิภาคและระดับนานาชาติ
นายแพทย์รุ่งเรือง ได้ชื่นชมถึงความพยายาของ CTBTO ในการพัฒนาความถูกต้องและแม่นยำของระบบเฝ้าตรวจระหว่างประเทศ และศูนย์ข้อมูลระหว่างประเทศอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการส่งเสริมให้มีการใช้ประโยชน์ของข้อมูลดังกล่าว ในหลากหลายมิติที่นอกเหนือจากภารกิจหลักด้านการเฝ้าตรวจการทดลองนิวเคลียร์ อาทิ การเตือนภัยสึนามิ ซึ่งประเทศไทยใช้ข้อมูลดังกล่าวผ่านศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ การแจ้งเตือนเถ้าถ่านภูเขาไฟเพื่อความปลอดภัยด้านการบิน การศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การศึกษาทางธรณีวิทยา รวมถึงการติดตามการแพร่กระจายของสารกัมมันตรังสีในชั้นบรรยากาศ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติและสนับสนุนความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ของโลก โดย สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติมีความมุ่งมั่นที่จะผลักดันการใช้ประโยชน์ดังกล่าวในประเทศไทยให้เกิดเป็นรูปธรรมผ่านทางเครือข่ายหน่วยงานวิจัย และสถาบันอุดมศึกษา
ในโอกาสนี้ คณะผู้แทนไทยยังได้เยี่ยมชมระบบเทคโนโลยีขั้นสูงภายใต้ระบอบการตรวจพิสูจน์ยืนยันของ CTBTO ทั้งระบบเฝ้าตรวจนิวไคลด์กัมมันตรังสี ระบบตรวจวัดความสั่นสะเทือนของพิภพ ระบบตรวจวัดคลื่นเสียงความถี่ต่ำ ศูนย์ข้อมูลระหว่างประเทศ และศูนย์สนับสนุนเทคโนโลยีและการฝึกอบรม (TeST Centre) พร้อมหารือเชิงเทคนิคร่วมกับผู้เชี่ยวชาญของ CTBTO เพื่อนำองค์ความรู้และมาตรฐานสากลมาประยุกต์ใช้ในการยกระดับขีดความสามารถของประเทศไทยด้านการเฝ้าระวัง เตรียมความพร้อม และการรับมือเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียร์และรังสี โดยจะเชื่อมโยงการทำงานกับเครือข่ายสถานีเฝ้าระวังภัยทางรังสีแห่งชาติ 23 สถานีทั่วประเทศ เพื่อให้สามารถแจ้งเตือนภัยได้อย่างทันท่วงทีบนพื้นฐานของข้อมูลที่ถูกต้องและเชื่อถือได้ อันจะช่วยลดผลกระทบต่อสุขภาพและเพิ่มความปลอดภัยของประชาชนไทย
ในตอนท้าย นายแพทย์รุ่งเรืองได้ยืนยันถึงความมุ่งมั่นของประเทศไทยในการมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ต่อการดำเนินงานของ CTBTO และพร้อมสนับสนุนกิจกรรมและโครงการริเริ่มต่าง ๆ ขององค์การในอนาคต เพื่อส่งเสริมทั้งความเป็นสากลของสนธิสัญญา CTBT และการใช้ประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์และเทคนิคเพื่อประโยชน์ของประชาคมโลกอย่างยั่งยืน
