“SMR จะเดินหน้าได้ ความปลอดภัยต้องมาก่อน” ประเทศไทยประกาศจุดยืนบนเวทีนานาชาติ พร้อมจับมือพันธมิตรทั่วโลกยกระดับความพร้อมด้านเทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก หรือ Small Modular Reactor (SMR) โดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) ย้ำว่า การเตรียมประเทศสู่พลังงานนิวเคลียร์แห่งอนาคต ไม่ได้มีเพียงเรื่องเทคโนโลยี แต่ต้องเดินควบคู่กับระบบกำกับดูแลที่เข้มแข็ง ความปลอดภัยตามมาตรฐานสากล และการสร้างความเชื่อมั่นให้ประชาชน
วันที่ 14 กันยายน 2569 นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้รับมอบหมายจาก ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ให้เข้าร่วมการประชุมใหญ่สมัยสามัญของทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) สมัยที่ 70 (70th IAEA General Conference: 70th IAEA GC) ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย พร้อมร่วมประกาศความร่วมมือในการเตรียมความพร้อมด้านเทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor: SMR) ผ่านเครือข่าย Global Network for SMR Innovation (GNSI)
ในโอกาสนี้ นายแพทย์รุ่งเรือง กิจผาติ เลขาธิการ ปส. ได้กล่าวถ้อยแถลงในพิธีเปิดเครือข่าย GNSI โดยเน้นย้ำว่า “SMR เป็นเทคโนโลยีที่มีศักยภาพสูงท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่การลดการปล่อยคาร์บอน แต่ด้วยความเป็นเทคโนโลยีใหม่และมีความซับซ้อน จึงจำเป็นต้องอาศัยการศึกษา การทดสอบด้านความปลอดภัย และการวิจัยทางวิทยาศาสตร์อย่างเข้มงวด ซึ่งไม่มีประเทศใดสามารถดำเนินการได้โดยลำพัง” ดังนั้น เครือข่าย GNSI จึงมีบทบาทสำคัญในการเป็นเวทีกลางสำหรับการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ การสร้างความสอดคล้องทางเทคนิค และการขับเคลื่อนความร่วมมือระหว่างประเทศ
เลขาธิการ ปส. ยังเน้นย้ำว่า แม้ประเทศไทยมีความมุ่งมั่นสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานและเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานของประเทศ แต่ ความปลอดภัยต้องเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาและการนำ SMR มาใช้ โดย ปส. ยังคงยึดมั่นภารกิจด้าน Safety, Security และ Safeguards ควบคู่กับการสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชน เพราะความเป็นเลิศทางวิศวกรรมเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ แต่ต้องให้ความสำคัญกับการสื่อสารอย่างโปร่งใส การเปิดรับฟังความคิดเห็น และการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อให้การพัฒนาเทคโนโลยี SMR เกิดขึ้นอย่างปลอดภัยและยั่งยืน
นอกจากนี้ ปส. ได้เดินหน้าเตรียมความพร้อมรองรับ SMR อย่างเป็นรูปธรรม โดย การจัดเตรียมกฎหมายที่เกี่ยวข้องได้ดำเนินการแล้วเสร็จ และอยู่ในขั้นตอนเตรียมเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณา ก่อนเข้าสู่กระบวนการของรัฐสภาต่อไป ขณะเดียวกัน ปส. ได้เตรียมศักยภาพด้านการประเมินความปลอดภัยและระบบกำกับดูแลรองรับเทคโนโลยี SMR ไว้แล้ว เพื่อให้สามารถดำเนินกระบวนการพิจารณาและกำกับดูแลได้ทันทีเมื่อมีผู้ยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งโรงไฟฟ้า SMR ในประเทศไทย ภายใต้หลักเกณฑ์ด้านความปลอดภัยและมาตรฐานสากลที่เข้มงวด
ประเทศไทยคาดหวังว่าเครือข่าย GNSI จะเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับองค์ความรู้และขีดความสามารถของบุคลากรไทย ตลอดจนเสริมสร้างความพร้อมด้านการกำกับดูแลเทคโนโลยีนิวเคลียร์ขั้นสูงในอนาคต โดย ปส. พร้อมร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับ CAEA และพันธมิตรนานาชาติ เพื่อส่งเสริมนวัตกรรมที่ยั่งยืน ยกระดับวัฒนธรรมความปลอดภัยในระดับโลก และร่วมสร้างพลังงานนิวเคลียร์ที่มีความมั่นคงและปลอดภัย