กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ผนึกกำลัง 6 หน่วยงานพันธมิตร ได้แก่ กรมพัฒนาที่ดิน กรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร กองทุนฟื้นฟูและพัฒนาเกษตรกร ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือขับเคลื่อน “โครงการปุ๋ยสั่งตัดเพื่อ (เกษตรกร) ไทย” นำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ลดต้นทุนการเกษตร ส่งเสริมการใช้ปุ๋ยอินทรีย์เคมีสั่งตัดตรงตามสภาพดินจริงทั่วประเทศ ในวันที่ 2 พฤศจิกายน 2569 ณ ห้องประชุมโดมร่มเกล้าจามจุรี วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีอุดรธานี

โอกาสนี้ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ให้เกียรติเป็นประธานในพิธีลงนามความร่วมมือ พร้อมส่งมอบ "เครื่องผสมปุ๋ยอัตโนมัติ" ให้แก่ประธานสหกรณ์การเกษตรนำร่อง 5 แห่งในพื้นที่จังหวัดอุดรธานี ได้แก่ 1.สหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส. อุดรธานี 2.สหกรณ์การเกษตรกุมภวาปี 3.สหกรณ์การเกษตรเมืองหนองหาน 4.สหกรณ์การเกษตรสร้างคอม และ 5.สหกรณ์การเกษตรหนองวัวซอ ซึ่งกิจกรรมดังกล่าวเป็นไฮไลท์สำคัญในโอกาสการประชุมคณะรัฐมนตรีอย่างไม่เป็นทางการนอกสถานที่ (ครม.สัญจร)

“นวัตกรรมปุ๋ยสั่งตัด” นับเป็นทางรอดเกษตรกรไทยที่เป็นรูปธรรม ในยุคเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) โดยโครงการปุ๋ยสั่งตัดเพื่อ(เกษตรกร)ไทย ถือเป็นโมเดลบูรณาการที่ดึงจุดแข็งของแต่ละหน่วยงานเข้ามาดำเนินงานเชื่อมโยงอย่างครบวงจร ตั้งแต่การวิเคราะห์ธาตุอาหารดิน (กรมพัฒนาที่ดิน) การกำหนดสูตรปุ๋ยและสนับสนุนนวัตกรรมเครื่องผสมปุ๋ย (วว.) การสนับสนุนมาตรฐานวิชาการพืช (กรมวิชาการเกษตร) การบริหารจัดการระบบสหกรณ์ (กรมส่งเสริมสหกรณ์) ไปจนถึงการสนับสนุนด้านการเงินและเครือข่ายเกษตรกร (ธ.ก.ส.) เพื่อช่วยลดการใช้ปุ๋ยเคมีสิ้นเปลือง เพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือใช้ในท้องถิ่น และเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรไทยอย่างยั่งยืน

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า ที่ผ่านมาได้มีการนำเครื่องผลิตปุ๋ยไปทดลองใช้ในพื้นที่นำร่องแล้วประมาณ 4-5 เดือน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับเกษตรกร เนื่องจากหลายคนยังมีข้อกังวลว่าการใช้ปุ๋ยสูตรใหม่จะให้ผลผลิตดีเทียบเท่ากับปุ๋ยที่ใช้อยู่ตามปกติหรือไม่ จึงจำเป็นต้องทดลองและแสดงผลให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรม ก่อนขยายผลไปยังพื้นที่อื่น

สำหรับการดำเนินงานในระยะต่อไป จะมุ่งขยายองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตปุ๋ยให้เกษตรกรสามารถนำไปใช้ได้จริง รวมถึงสามารถผลิตปุ๋ยสูตรที่เหมาะสมกับพื้นที่ของตนเอง เพื่อลดปริมาณการใช้ปุ๋ยที่ไม่จำเป็น และลดรายจ่ายด้านต้นทุนการเพาะปลูก

ขณะเดียวกัน ได้รับการสนับสนุนเครื่องผลิตปุ๋ยเพิ่มเติมจำนวน 5 ชุด ซึ่งจะนำไปประสานการดำเนินงานร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รวมถึงหน่วยงานและพื้นที่ต่างจังหวัดที่มีความสนใจ โดยสามารถนำเครื่องดังกล่าวไปใช้หรือจัดหาเพิ่มเติมได้ตามความเหมาะสม