วันที่ 1 กุมภาพันธุ์ 2569 ที่วัดป่าหนองแข้ บ้านหนองแข้ ต.ตองโขบ อ.โคหศรีสุพรรณ จ.สกลนคร ดร.นิยม เวชกามา ผู้สมัคร ส.ส.สกลนคร เขต 2 เบอร์ 6 ร่วมกับพุทธศาสนิกชนชาวบ้านหนองแข้และใกล้เคียง จัดงานบุญประเพณีประทายข้าวเปลือก หรือบุญกองข้าว โดยพระชาติ อรุโณ เจ้าอาวาสวัดป่าหนองแข้ นำพระสงฆ์ร่วมรับบุญ จำนวน 11 รูป เพื่อความเป็นสิริมงคล บุญกองข้าวถือเป็นประเพณีโบราณบุญเดือนยี่ หรือฮีตที่ 2 ตามประเพณีโบราณฮีตสิบสองคองสิบสี่ ( คือ จารีตประเพณีที่ประชาชนนำมาปฏิบัติประจำเดือน ทั้ง 12 เดือนในรอบปีเป็นประเพณีการทำบุญประจำเดือนที่เกี่ยวเนื่องกับพุทธศาสนา โดยจะนับเดือนตามจันทรคติ

บุญประทายข้าวเปลือก อันเป็นประเพณีที่สืบทอดต่อกันมาช้านานของชาวภาคอีสาน กล่าวคือ เมื่อหลังจากหมดฤดูเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว เมื่อนวดข้าวเสร็จแล้ว ชาวบ้านจะกองเมล็ดข้าวไว้ในลานนวดข้าว เป็นรูปกรวยคว่ำ ชาวบ้านนิยมเรียกว่า "กุ้มข้าว”ก่อนจะนำข้าวขึ้นเก็บไว้ในยุ้งฉาง ชาวบ้านจะทำบุญขวัญข้าว โดยนิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์ในตอนเย็นและถวายภัตตาหารเช้าในวันรุ่งขึ้น เลี้ยงอาหารเพื่อนบ้านที่ไปร่วมพิธี ต่อจากนั้นจึงนำน้ำมนต์ไปพรมกองข้าวและ ที่นา เพื่อให้เจ้าของนาจะได้อยู่อย่างเป็นสุข ฝนตกถูกต้องตามฤดูกาล ปีต่อไปข้าวกล้านาจะงอกงามและได้ผลดี  

นอกจากนี้ ชาวนาต่างพากันนำข้าวเปลือกของตนมาถวายแก่วัด โดยพระสงฆ์จะทำพิธีเจริญพระพุทธมนต์ อนุโมทนาบุญเป็นสิ่งตอบแทน ถือเป็นมหามงคลอันสูงสุด ในการเลี้ยงพระแม่โพสพ  เพื่อรำลึกถึงบุญคุณข้าว  ตามประเพณีความเชื่อที่มีมาแต่โบราณกาล 

เป็นโอกาสอันดีที่ให้ลูกหลานเดินทางกลับสู่ภูมิลำเนา สร้างความสามัคคี เป็นการทำบุญในช่วงวันขึ้นปีใหม่ โดยในงานประเพณีมักจะมีพิธีสู่ขวัญบายศรีข้าว ผูกแขนข้าว และจะมีพิธีสวดพระพุทธมนต์ข้าว 
จากนั้นก็จะแจกจ่ายข้าวบางส่วนให้ชาวบ้านและผู้มาร่วมงานไว้เป็นสิริมงคล ส่วนข้าวที่เหลือก็จะนำไปขายในรูปข้าวเปลือกเพื่อนำเงินมาสมทบทุนในกิจการวัดต่อไป สาเหตุที่เป็นข้าวเปลือก อาจจะเพราะโดยวิถีชีวิตนับแต่อดีตมา ของชาวนาในอีสาน ในแต่ละ1ปี ทำนาได้ 1 ครั้ง ปกติแล้วข้าวที่เพาะปลูกได้ก็แบ่งเอาไว้ทำบุญ แบ่งเอาไว้กิน ถ้้าเหลือก็เอาไปขายแลกเป็นเงิน หรือ สิ่งของอย่างอื่น

วัฒนะ แก้วก่า/สกลนคร รายงาย